LUNGSOD NG TABACO, Probinsiya ng Albay (Abril 9) – Kahit katatapos lang ng Semana Santa, may dagliang ginhawa pa rin sa pansamantalang pamamahinga.

Iba pa rin ang epekto sa katawan ng sariwang hangin sa probinsiya. Mistulang paraiso ito para sa katulad kong lumaki sa kongkretong kagubatang tinatawag na Maynila. Kahit na kakaunti lang ang kakilala ko rito sa Bikol, masaya na rin ako dahil sa muling pagkikita ng asawa kong si Joy sa mga mahal niya sa buhay na bahagi na rin ng buhay ko.

Tulad ng dati, sama-samang umaalis kaming magkakamag-anak para sa kung anu-anong lakad. Walang pirming nakaplano para sa partikular na araw; basta kung ano ang magustuhan ay siyang gagawin. Sadyang hindi kayang tumbasan ng pera ang pagsasama-sama ng pamilya. Kahit na hindi gumastos nang malaki, hindi pa rin masukat ang saya dulot ng pagbibiruan at pagtatawanan.

May dalawang kamag-anak na nagtapos ng hayskul. May dalawa pang nakatakdang manganak ngayong buwan at sa susunod na buwan. May isang nagtapos ng medisina na nakatakdang kumuha ng eksaminasyon ngayong taon. Ang mga ito, at marami pang iba, ay nagsisilbing dahilan para magsaya.

Tulad ng marami pang Pilipino, hindi maiiwasan ang problemang hatid ng pamumuhay sa isang naghihirap na bansa. Ang selebrasyon sa mga pagkakataong ito’y hindi pagtakas sa mga problema kundi pagkuha ng lakas para muling harapin ang mga ito. Marami sa aming kamag-anak ay opisyal ng iba’t ibang ahensiya ng gobyerno’t pribadong kompanya kaya may malaking responsibilidad sila sa paggampan ng mabibigat na trabaho. Ito ang dahilan kung bakit naiintindihan namin ang hindi pagpunta ng ilang kamag-anak o ang maikling panahong kaya nilang gugulin para sa masasabing ipit na bakasyon.

At naiintindihan naman ng mga kamag-anak namin ang kaso ko: Gustuhin ko mang silang makasama nang mas matagal, imposible ito para sa aking mahigpit na iskedyul ngayong buwan. Noong Semana Santa, naging abala kami ni Joy para sa isang proyekto. Pagsapit ng unang linggo ng Abril, may panahon na si Joy para bumiyahe sa Bikol pero kailangan ko namang tumulak sa Jakarta, Indonesia para tumulong magsagawa ng isang seminar para sa ilang peryodista ng Timog Silangang Asya.

Mula sa Jakarta, inabot nang halos apat na oras ang biyahe papuntang Maynila. Mula sa paliparan, kumuha ako ng taksi papuntang Cubao para makasakay sa bus na naghatid sa akin sa Tabaco makalipas ang halos 13 oras. Nakakapagod man ang halos 20 oras na biyahe, sa tingin ko’y sulit na sulit naman ang pananatili ko rito kasama si Joy at iba pang mahal sa buhay.

Hindi kababawan ang magkaroon ng kasiyahan sa tila maliliit na bagay tulad ng pansamantalang pagsasama-sama. Ang kabusugan ay hindi nasusukat sa pag-order ng pagkain sa mamahaling restoran kundi sa kuwentong hatid ng matagal na hindi pagkikita. Ang personal na tagumpay ng isang kamag-anak ay tagumpay ng lahat, kaya may sapat na dahilan ang lahat na maramdaman ang pagwawagi.

Mabuti na rin sa amin ni Joy na magkaroon ng maikling bakasyon pagkatapos ng Semana Santa. Tulad ng pinagdaraanan ng ilang kamag-anak, matindi ang presyur sa maraming gawain. Sadyang mahirap pagkasyahin ang limitadong oras sa sobrang dami ng kailangang gampanan.

Sa kontekstong ito, hindi maiiwasang maglakbay ang aking isip kahit na malayo kami ngayon sa Maynila. Naiisip ko pa rin ang mga trabahong naiwan at ang mga problemang aking babalikan. Mahabang pakikibaka ang naghihintay sa akin at sa marami pang ibang nagpupunyagi ng magandang buhay para sa pamilya, para sa bayan. Pero iniisip ko na lang na darating at darating din ang tagumpay para sa lahat ng determinadong makuha ito.

Para sa mga hindi sanay sa mahabang biyahe, malaking pakikibaka ang umupo nang matagal sa bus para makarating sa patutunguhan. Kahit sa mga katulad kong ilang beses nang bumiyahe mula Cubao hanggang Tabaco, nariyan pa rin ang hindi-komportableng pakiramdam ng pagnakaw ng tulog sa gitna ng ingay ng makina’t paminsan-minsang iyak ng sanggol na dala-dala ng katabi ko (tulad ng nangyari kamakailan). Pero ang aking pagtitiis ay mayroon namang gantimpala sa porma ng muling pagsasama ng asawa’t mahal sa buhay sa isang paraisong ibang iba sa kongkretong kagubatang pinagmulan.

Alam kong higit pa sa pagtitiis ang kailangan para makamit ang tagumpay sa pagbabago ng lipunan. Hindi lang matagalang pag-upo ang hinihingi ng pagkilos kundi ang pagtayo para ipaglaban ang nararapat. Para makamit ang pangmatagalang pagbabago, kailangan ang pangmatagalang pakikibaka.

Igwang kaginhawan sa halipot na panahon kang pahingalo. Sadyang may dagliang ginhawang dulot ang pansamantalang pamamahinga. Dito tayo humuhugot ng lakas para sa mas matindi pang pakikibaka.

Para makipag-ugnayan sa awtor, pumunta sa www.dannyarao.com.

Korea’s Internet connections are a luxury not shared by most Asian countries.

Many Koreans perhaps do not realize that their Internet connections are the fastest in the world, and other Net-savvy Asians have every reason to be green with envy.

Coming from a country where dial-up connections and 56K modems are not yet a thing of the past, I am, not surprisingly, amazed by the lightning-speed Internet connections in Korea.

Since they are exposed to high technology in their everyday lives, some Koreans may not appreciate what they have until they travel to other less developed countries and see for themselves technology there that pales in comparison to theirs.

Some visiting Koreans I know have every reason to criticize the slow Internet connections in the Philippines, among other things. Internet surfing in my country, after all, requires patience and anger management given the sometimes intermittent signals. The current rotating brownouts make access to the Internet even worse even in the supposedly more developed cities like Manila.

From my experience, gigabyte-plus files that take minutes to download in Korea take days in the Philippines. Logging on to Web sites proves to be a breeze in Korea as they load almost instantly. For someone like me who enjoys watching high-definition streaming videos, Korea is indeed an online paradise!

And take it from someone who has executed online remittances from Korea several times: Internet banking in Korea is safe and secure, not to mention quick and efficient. Aside from the security plug-ins automatically installed in one’s Internet browser, my bank (Nonghyup) requires the use of two passwords (one for logging in, the other for money transfers), a digital certificate (normally stored on a flash drive) and a card with numbered codes.

Of course, the downside here is the bank charge in Korea ($20, as of my last transaction) which is expensive by Philippine standards. Then again, who says that high-technology security and convenience are cheap?

I take consolation in the fact that I only paid a fixed monthly fee of 20,000 won ($18) for the Internet connection in the apartment I occupied on campus when I was still a visiting professor at Hannam University in Daejeon.

At our house in the Philippines, I am currently paying 999 Philippine pesos ($22) monthly. Needless to say, my Internet connection in the Philippines is very slow by Korean standards.

In a study by Akamai Technologies, a U.S.-based network provider, South Korea, Hong Kong and Japan are said to be “the best wired in the world with the highest number of fast broadband connections to the Internet.”

According to a news article published on Inquirer.net, “South Korea boasts the world’s highest average connection speed at 14.6 Megabytes per second (Mbps) and also has six of Asia’s 10 cities with the fastest link-ups, all with average speeds above 15 Mbps.” Akamai’s study also showed that 74 percent of Internet connections in Korea are classified as “high broadband,” which means speeds of 5 Mbps or above.

For a webmaster like me who uses search engine optimization tactics to drive traffic to my Web site (www.dannyarao.com), Internet speed is necessary to conduct experiments with codes, plug-ins, widgets and other content written in static HTML pages and database PHP files.

Modesty aside, the “techie evidence” of my stay in Korea is the boost in my Web site’s global traffic rank in Alexa (www.alexa.com), currently a major indicator of a Web site’s influence online. Thanks to Korea’s lightning-speed Internet connections, my Web site was, at one time, ranked second in Alexa’s “Journalists” category.

Of course, the celebration was short-lived as my return to the Philippines late last year resulted in my Web site eventually losing its high traffic rank. As of this writing, its global traffic rank has fallen to 411,668. When I was still in Korea last year, its global traffic rank reached as high as 68,952.

Indeed, there is reason to be envious of the technological infrastructure in Korea. Data from Internet World Stats (http://internetworldstats.com) show that in Korea, the Internet penetration rate is 77.3 percent, while in the Philippines, it’s 24.5 percent. This means that almost eight out of 10 Koreans use the Internet, but only two out of 10 Filipinos.

Korea has the highest Internet penetration rate in Asia, followed by Japan (75.5 percent), Singapore (72.4 percent), Hong Kong (69.2 percent) and Taiwan (65.9 percent). Those with the lowest Internet penetration rates in Asia are Timor-Leste (0.2 percent), Myanmar (0.2 percent), Bangladesh (0.4 percent), Cambodia (0.5 percent) and Turkmenistan (1.5 percent).

In the context of the entire continent, only 114.3 million out of all 3.8 billion Asians use the Internet, which translates to a low penetration rate of 19.4 percent for Asia, a figure that is slightly below the Philippines’.

Aside from Korea, Japan, Singapore, Hong Kong and Taiwan, two other Asian countries have more than half of their citizens as Internet users: Malaysia (65.7 percent) and Brunei Darussalam (55.9 percent). Their virtual paradise is obviously not shared by most countries in Asia.

One can easily understand the digital divide among different countries, but it takes an actual visit to developed ones like Korea to realize the magnitude of the disparity. Just like other returning professionals whose line of work requires everyday access to the Internet, I had my reality check, as I now readjust to an Internet speed in the Philippines that, by Korean standards, is Jurassic to say the least.

By Danilo A. Arao

Ang medyo maluwag na panahon sa aking pansamantalang pamamalagi sa Korea ay naging masikip sa aking pagbabalik sa Pilipinas.

Sunud-sunod ang mga kailangang gawin, maraming artikulong kailangang tapusin. Nagsisimula na ring dumating ang mga imbitasyon para magbigay ng iba’t ibang lektyur, seminar at workshop at unti-unti nang napupuno ang aking kalendaryo. Enero pa lang ngayon pero may mga nakatakda na akong puntahan hanggang Abril. Sa gitna ng tuluy-tuloy na pagsusulat at pagsasalita, nariyan din ang medyo napapadalas nang pagbibigay ng panayam sa midya.

Nakakadagdag din siyempre sa napupuno kong iskedyul ang dumarami nang pagtugon sa mga pabor na ibinibigay ng ilang kasamahan sa trabaho, pati na rin ang mga estudyante ng iba’t ibang eskuwelahan. Puwede po ba kayong mainterbyu para sa pang-akademikong papel na sinusulat ko? (Sige. Libre ako sa mga araw na ito…) Maaari ka bang mag-referee ng isang artikulo tungkol sa midya? (Tingnan muna natin kung nasa posisyon akong magbigay ng komentaryo.) Puwede ka bang patnugot para sa isang proyekto? (Walang problema, pero ayusin natin ang iskedyul para hindi bumangga sa iba pang kailangan kong gawin.)

Oo, oo, oo. Masasabi bang kahinaan ang bihira kong pagsabi ng hindi? Tulad noon, tinitingnan kong bahagi ng gawain bilang peryodista’t guro ang pagtugon sa napakaraming tanong o pabor na minsa’y kumakain kahit sa aking Sabado’t Linggo. Halimbawa, sinusulat ko ang sanaysay na ito ngayong madaling araw ng Sabado dahil kararating ko lang kagabi mula sa Pampanga na kung saan may isang seminar para sa mga peryodista. Pagkasulat nito, kailangan kong maghanda para sa isang pulong sa aming kolehiyo hinggil sa isang proyekto. Aba, sa sobrang dami ng trabaho, tila wala na rin akong panahon para magreklamo!

Buti na lang at naiintindihan ni Joy ang aking trabaho, bagama’t nakokonsensiya ako’t hindi ko natutupad ang pangako kong maglaan ng mas mahabang oras para sa aming mag-asawa. Minsan nga’y binibiro niya ako kung kailangan na niyang humingi ng appointment para makausap ako. Ang pabirong sagot ko naman, kailangan ko na siyang kuning personal na sekretarya!

Sa tulong ni Joy, nagiging mapanlikha na rin kami sa pag-aayos ng aking masikip na iskedyul para magkasama. Sa aking nakatakdang pag-alis papuntang Indonesia sa Pebrero, sasama siya sa akin at nangako ako sa kanyang maglalaan ako ng kahit kalahating araw para maglibot-libot sa Jakarta o iba pang karatig na lugar. Oo, magastos ang ganitong plano, pero hindi dapat tapatan ng presyo ang makabuluhang pagsasama.

Napapailing na lang ako kung bakit kailangang bumangga sa mga importanteng petsa ang ilang pagsasalita. Maniniwala ka bang kailangan kong magtrabaho sa Araw ng mga Puso ngayong Pebrero kahit na ito ay tumatapat sa Linggo? Gayundin ang mangyayari sa Semana Santa ngayong Abril.

Pero minsa’y nagkakataong pumapabor sa aking personal na interes ang pagtanggap sa anumang hinihiling ng ilang kaibigan. Noong nakaraang taon na kung saan nasa Korea ako bilang visiting professor, nagkaroon ako ng mapanlikhang palusot para bumalik sa Pilipinas sa okasyon ng aking kaarawan nang magsalita ako sa isang komperensiya ng mga blogger. Para masiguradong sulit ang aking maikling pagbisita, nag-organisa rin ako ng isang pulong para sa isang proyekto. Kapansin-pansin lang ang maliit na kompromiso sa sitwasyong ito: Sa pagsapit ng hapon sa araw ng aking kaarawan (Setyembre 21), kailangan ko nang pumunta sa paliparan para sa aking biyahe pabalik ng Korea.

Hindi lang punong abala, kundi puno ng abala! Biro ko sa aking sarili, para akong punong hitik sa bunga, at sana’y hindi dumating ang panahong magmimistulang tuod akong walang silbi sa bayan. Huwag sanang mangyari ito sa aking pagtanda!

Tulad ng iba pang punong hitik sa bunga, hindi maiiwasan ang paminsan-minsang pambabato sa akin pero bahagi na ito ng trabaho’t hindi ko tinitingnan bilang personal na atake. Kailangan ko lang sigurong humingi ng dispensa sa mangilan-ngilang gustong sirain ang aking reputasyon dahil wala na akong panahon ngayon para sagutin ang mga paratang nila.

Noong 2006, sa gitna ng Proklamasyon 1017 na kung saan nakansela ang programa sa radyong isa ako sa mga co-host, kinailangan kong tumulong na sagutin ang paratang ng isang testigo ng gobyerno na propaganda arm diumano ng mga komunista ang nasabing programa sa radyo. Ngayon, may nagpapakalat na naman ng misimpormasyon sa isang social networking site tungkol sa aking nakaraan. Payo ko sa mga dating katrabahong nananatiling personal kong kaibigan – ilan sa kanila’y binanggit din sa nasabing misimpormasyon – hindi na kailangang patulan ang mga paratang na iyon dahil may mas mahalagang paglaanan ng oras.

Sumisikat na ang araw at kailangan ko nang tapusin ang sanaysay na ito para pansamantalang makapag-almusal kasama si Joy. Pagkatapos nito’y maghahanda na ako ng aking presentasyon para sa isang mahalagang pulong ngayong hapon.

Sa susunod na linggo’y nakatakda pa rin akong magsalita sa isang porum, pero sa Martes na siguro ako magsisimulang maghanda para dito. Wala akong panahon sa Lunes dahil may kailangan akong isulat para sa isa pang kolum sa wikang Ingles. Siyanga pala, kailangan ko ring ipadala sa isang diyaryo sa Korea ang isang mahabang artikulo sa mismong araw ng aking nakatakdang pagsasalita sa isang porum sa Biyernes, kaya malamang na magsisimula ang aking pananaliksik at pagsusulat sa Miyerkules at Huwebes.

Muntik ko na ring makalimutang kailangan ko nang ayusin ang aking website at magsagawa ng ilang taktikang search engine optimization (SEO). Kung sabagay, makakapaghintay naman ang mga ito dahil mas mahalaga ang direktang pakikipag-ugnayan sa iba’t ibang tao bilang bahagi ng aking trabaho.

May kritisismo ka sa aking ginagawa? Handa po akong makinig dahil may malaking maitutulong ito sa akin. Pero kung personal na atake lang ang gagawin mo (tulad ng pagmumurang ginawa ng isang nagkomento sa aking blog), pasensiya na’t pipiliin kong hindi sagutin ang anumang mensahe mo. Masyado akong abala para pag-aksayahan ka ng panahon kung sakali.

Gusto mo akong kausapin sa aking opisina? Handa po akong makipag-usap basta’t ayusin natin ang ating iskedyul. Nais mo bang humingi ng payo tungkol sa iyong pagsusulat o pagtuturo? Hindi po ako eksperto pero pipilitin kong tulungan ka. Iyon naman ang nais ko sa aking buhay, ang makatulong kahit paano.

Paano ko ba dapat tapusin ang sanaysay na ito? Siguro’y kailangan ko lang magbigay ng klaripikasyong wala po akong reklamo sa pinili kong buhay. Kahit kailan, huwag kang mag-atubiling makipag-ugnayan sa akin kung sa tingin mo’y kinakailangan. Para sa akin, hindi kalbaryo ang pagsisikip ng aking kalendaryo.

Para makipag-ugnayan sa awtor, pumunta sa www.dannyarao.com.

Masayang kasama ang pamilya. Kahit hindi magarbo ang handaan, walang katapat na presyo ang walang-katapusang kuwentuhan at walang-humpay na tawanan.

Ang dating tahimik naming bahay sa Marikina Heights ay nagmistulang palengke sa ingay ng mga nagsidatingang kamag-anak noong Pasko. Para sa katulad kong komportable sa nakabibinging katahimikan ng aking paligid, bago ang ganitong sitwasyon. Pero sa pagbisita ng mga mahal sa buhay, kahit kailan ay hindi ako nairita sa ingay nila.

Nakakahawa ang mga biruan at nakakatuwa ang pagkalinga sa mga batang pilit na pinapakain ng aming inihanda, gayundin ang mga dinala ng iba pa. Hinahabol-habol ng mga magulang ang mga anak na nagtatakbuhan sa loob at labas ng aming bahay, patuloy na pinagsasabihang mag-ingat at huwag sirain ang mga halama’t iba pa naming gamit sa bahay.

At habang naglalaro ang mga bata, patuloy ang huntahan ng matatanda. Nagsimula sa kumustahan, nagtapos sa konsultahan sa maraming bagay mula sa pagkumpuni ng sirang gripo hanggang sa pagpaplano sa buhay.

Direktang kong sinagot ang napakaraming tanong. Kailan ka babalik sa Korea? Dito na po ako. May plano ka bang mag-renew ng kontrata roon? Wala po. Bakit naman? Mas masaya po rito sa Pilipinas.

Para sa ilang kamag-anak na nakabisita sa aking tinuluyang bahay at pinagtrabahuang unibersidad sa Daejeon, Timog Korea, alam nilang mas komportableng buhay ang naghihintay sa aming mag-asawa roon kung magdesisyon kaming pahabain pa ang aking pagtuturo doon.

Pero ang kasiyahan ay hindi nasusukat sa yamang hatid ng perang kinikita. Sa gitna ng malamig na panahon sa Korea, siyempre’y hahanap-hanapin ng migranteng katulad ko ang init ng pagmamahal ng mga mahal sa buhay. Kahit na marami akong bagong kaibigan sa Korea, iba pa rin ang mga kamag-anak na naiwan sa sariling bansa.

Kapag nabasa siguro ito ng aking mga kamag-anak, alam ko na ang magiging biro nila: “Doon ka na! Pero dalhin mo kami sa Korea.” Pero siyempre’y hindi sila seryoso dahil imposibleng tuluyan nilang iwanan ang buhay at kabuhayang naipundar na nila sa Pilipinas. Kahit na hindi nila tuwirang aminin, naiintindihan nila ang desisyon naming mag-asawang manatili na lang ako sa Pilipinas.

Tulad ng iba pang espesyal na okasyon, ang Pasko’y nagpapaalala sa lahat ng pagmamahal sa kapwa. Kahit na walang regalo sa isa’t isa sa kung anumang dahilan (pangunahin ay kawalan ng pera), ang simpleng pagbati ng “Maligayang Pasko” ay sapat na: Ang importante kasi’y may nakakaalala sa iyo, lalo na’t siya’y espesyal sa iyong puso.

Nananatiling hamon sa ating lahat na ang pagmamahal sa mga mahal sa buhay ay isalin sa mas malawak na pagkilos para baguhin ang sitwasyong kinakaharap ng nakararaming mahihirap.

Dapat tingnang panandalia’t limitado lang ang kaligayahang hatid ng Kapaskuhan, dahil ang panlipunang kaayusan ay patuloy na pinagkakaitan ang nakararaming mamamayan.

Mainam ngang magkaroon ng kaunting pahinga ang pagod na katawan sa panahong ito, pero sana’y makakuha ng panibagong lakas sa pagharap sa mas matitinding hamon pa sa Bagong Taon.

Para makipag-ugnayan sa awtor, pumunta sa www.dannyarao.com.

Ang panahong ito’y nagsisilbing tulay para mag-usap ang mga dating magkaaway. Ang mga dating hindi nagpapansinan ay nagbabatian, kahit na napipilitan.

Minsan pa nga’y puwede kang makatanggap ng regalo mula sa mga hindi inaasahang tao (tulad ko?). At para sa mga may inaanak, sigurado ang pagpaparamdam ng iyong mga kumpare’t kumare. Sadyang mapipilitan kang magbigay para lang ipakita ang iyong pagmamahal sa kapwa.

Wala namang itinatakdang presyo sa pagkakaibigan. Sabi nga sa wikang Ingles, “It’s the thought that counts.” Gusto kong isiping biro lang ang mga palipad-hanging mensahe sa akin ng maraming kakilala: Inaasahan kasi nilang mamahalin ang ibibigay kong mga regalo sa kanila ngayong Pasko. Alam nilang kadarating ko lang mula sa pansamantalang pagtuturo sa isang maunlad na bansa.

Paano na lang kaya kung magbigay ako ngayon ng personal na mensahe sa mga kaibiga’t kakilala ko? “Wala akong planong magregalo kahit kanino, at hindi ako magdaramdam kung hindi ako regaluhan.”

Dahil dito, habambuhay kaya nila akong hindi papansinin? Huwag sana.

Maengganyo kaya silang huwag nang magregalo kahit kanino? Sana naman.

Ayaw ko mang magmistulang “Ebenezer Scrooge” ngayong Pasko, aaminin kong wala sa ugali ko ang magregalo sa mga mahal sa buhay. Bihirang-bihira kong ginagawa ito, at kung may ibibigay man ako’y hindi masyadong mahal. Minsan pa nga’y sulat lang ang inaabot ko, lalo na noong panahong nagsusulat pa ako ng mga tula.

Pero bago mo ako husgahan, kailangan munang isakonteksto ang aking diskurso. Katulad ng maraming bata, pinagdaanan ko rin naman ang hindi-masukat na pagkatuwa sa pagtanggap ng regalo. Mabilis ang tibok ng puso sa palitan ng regalo, at inaasam-asam kong para sa akin sana ang pinakamalaki’t may pinakamagandang balot. At kapag nakuha na ang regalo, maraming pumapasok sa isip habang binubuksan ito: Ano kaya ito? Mas mahal ba ito sa binili kong regalo?

Nagbago ang ganitong pagtingin sa mga regalo nang mapag-aralan ko nang malalim ang kapitalismo, lalo na ang mga konsepto ng presyo, tubo at materyalismo. Nalaman kong ang pagpapatuloy ng kultura ng pagpapalitan ng regalo tuwing Pasko ay malaking ganansiya sa mga may-ari ng malalaking pandaigdigang negosyo.

Sadyang may kaakibat na materyalismo ang selebrasyon ng Pasko, at matagal mo nang alam ito. Kapag sinasabing ang Pasko ay para sa mga bata, ito ay sa konteksto ng pagbibigay ng mga regalong ikaliligaya nila. Binibigyan ng materyal na gantimpala ang kabutihan nila. Hindi ito naiiba sa ginagawa ng karakter na si Santa Claus na may listahan diumano ng mga batang mababait at masasama.

At napag-uusapan na rin lang si Santa Claus, mainam na tandaang si “Rudolph the Rednosed Reindeer” ay nagsimula noong 1939 bilang isang promotional gimmick ng kompanyang Montgomery Ward sa Chicago para sa mga department store nito. Layunin ng Montgomery Ward na kumita nang malaki tuwing Pasko, at ang tanging pagkakaiba lang ng taong 1939 ay naging kilala sa buong mundo ang istorya’t kanta tungkol sa isang kakaibang reindeer.

Sa okasyon ng ika-70 taon ng karakter na si Rudolph, mainam na alalahanin ang kanyang kaarawan hindi sa pamamagitan ng selebrasyon ng materyalismo kundi pagwawaksi sa maling gawi. Maraming paraan para ipakita ang pag-alala sa kapwa sa panahon ng Pasko. Ang pagbisita sa matagal nang hindi nakikita ay isang regalong walang katumbas na halaga. Hindi kailangan ng magarbong handaan dahil ang pangunahing layunin ng pagtitipon ay ang kumustahan, kuwentuhan at tawanan.

Hindi na tayo mga bata para ipagyabang ang anumang materyal na bagay na mayroon tayo – malaking bahay, magagarang sasakyan, mamahaling kagamitan at masasarap na inihandang pagkain. Hindi tulad ng mga negosyanteng nais pagkakitaan ang madla, ang ating layunin ay simple lang – ang makapiling ang mga taong mahalaga sa atin ngayong Pasko.

Pero hindi lang mga personal na kakilala ang dapat na makapiling ngayon. Alam mong marami tayong mga kababayang nangangailangan ng tulong. Ang anumang maiaabot natin sa mga biktima ng mga bagyong nagdaan, gayundin ang pagputok ng Bulkang Mayon kamakailan, ay may malaking magagawa para makagaan nang kahit kaunti sa pinagdaraanan nila.

Oo, regalong maituturing ang ibibigay natin pero sa konteksto ito hindi ng pag-asam ng kapalit na regalo kundi ng pagbibigay nang bukal sa puso. Ang ating layunin ay makatulong sa kapwa at hindi magbilang ng mga regalong nakolekta.

Totoong ang Pasko ay para sa mga bata, pero ito rin ay para sa nangangailangan. Ito ay para sa iyo, ito ay para sa akin. Ang pagdiriwang nito, sa madaling salita, ay para sa lahat!

Hindi pa huli ang lahat para magbago. Kahit na nabanggit ko nang wala kang dapat asahang regalo mula sa akin, sana’y ituring mong kakaibang “regalo” ang sanaysay na ito.

Mula po ito sa aking puso. At mula sa amin ni Joy (ang aking asawang walang katumbas!), hayaan mo pong batiin ka namin ng isang mapagpalaya’t makabuluhang Pasko.

Para makipag-ugnayan sa awtor, pumunta sa www.dannyarao.com.

DAEJEON, Timog Korea – Mabagal ang oras para sa naghihintay. Mabilis ang pagtakbo ng minuto para sa taong may sanlaksang trabaho. Paano na lang kung ikaw ay katulad kong inaantabayanan ang nakatakdang pag-alis habang nakatali sa napakaraming gawaing kailangang matapos?

Sadyang kay bilis ng panahon! Ang Marsong nagdaan ay tila ilang taon na sa aking pamantayan, lalo na’t kung iisipin ang paghihirap na dinaanan ko sa pagpunta sa Korea. Ano bang mararamdamam mo kung mapadpad ka sa isang lugar na hindi naiintindihan ang wikang kinagisnan (Filipino) at natutuhan (Ingles)? Alam mo rin ba ang epekto ng lamig ng panahong bago sa iyong katawan sa panahon ng pag-iisa’t pag-aalala?

Mula Marso na siyang simula ng aking pagtatrabaho rito bilang visiting professor, binilang ko ang mga araw na nagdaan at minarkahan ko sa aking kalendaryo ang mga nakatakdang pagbisita ni Joy sa Korea, pati na ang aking mga pansamantalang pagpunta sa Pilipinas. Aba, pati ang ilang araw na pagpunta sa Indonesia para magbigay ng pananalita ay nagsilbing oportunidad para makapiling ang mahal na asawa.

Talagang hindi mapakali sa pagbibilang ng mga sandali! Pero kung dumating naman ang unang araw ng pagkikita ay tila nakikipagkarera ang mga segundo para sa mabilis na pagsapit ng gabi. Bawat araw na nagdaan ay kabawasan sa kabuuan. Hindi man ito nasayang dahil sa kasiyahang naramdaman, indikasyon pa rin ito ng katapusang may hatid na kalungkutan.

Ang 17 araw na pagbisita ni Joy nito lang Nobyembre, halimbawa, ay tila 17 oras lang sa aming alaala. Marami man kaming napuntahan at magkasamang ginawa sa muling pagkikita, may panghihinayang pa rin sa bawat araw na nabawas dahil papalapit nang papalapit ang kanyang paglisan.

At ngayong nakatakda na akong umalis sa dayuhang bansang dalawang semestreng pinagsilbihan, kapansin-pansin ang mabagal na pagtakbo ng mga minuto’t segundo tuwing iniisip ang eksaktong oras ng paglipad ng eroplanong maghahatid sa akin sa Pilipinas. Ang dapat ay maliliit na bagay na may kaugnayan sa pag-iimpake ay nagiging malaking isyu para sa akin na nagdudulot ng walang-batayang pagkainis sa hindi-mawaring konteksto.

Ang simpleng pagpili ng tatak at kulay ng packing tape ay kinailangan ko pang pag-isipan nang malalim samantalang hindi naman nagkakalayo sa presyo ang mga ito, at alam nating lahat na hindi pangunahing usapin ang kulay. Ang simpleng pagbabago sa takdang araw ng pagkuha ng jumbo box na ipapadala ko sa Pilipinas, halimbawa, ay naging dahilan ng walang-batayang pagkainis at pagkasira ng araw ko noong Biyernes. Sa totoo lang, hindi naman ako dapat mag-alala dahil kukunin din naman ito!

Kung sabagay, normal lang naman ang aking hindi-mapakaling aktitud. Sa loob lamang ng ilang araw ay iiwanan ko na ang Korea. Ramdam na ramdam ko na ang ligayang hatid ng muli naming pagkikita ni Joy, ng muli kong pagpasok sa luma kong opisina sa Unibersidad ng Pilipinas (UP), ng muli kong pakikipag-ugnayan sa mga kapwa guro’t peryodista.

Pero may komplikasyong hatid ang aking pagkabaon sa maraming gawain, na kung tatanungin ang sinumang nakakakilala sa akin ay tila bahagi na ng aking propesyunal na buhay. Dahil tapos na ang fall semester dito sa Linton Global College ng Hannam University (HNU-LGC), abala ako ngayon sa pagkokompyut ng mga grado. Kung sa UP ay komportable akong magbasa ng mahahabang papel sa wikang Ingles man o Filipino, mas mahabang panahon ang kailangang gugulin sa pagsusuri sa mga isinumiteng papel ng mga estudyante ng HNU na karamihan ay hindi pa matatas sa wikang Ingles, ang midyum ng pagtuturo sa LGC.

Bukod sa ibang sistema ng pagbibigay ng grado (ang pinakamataas na marka sa UP ay 1.0 samantalang sa HNU ay 4.5 o A+), iba rin ang kultura ng mga Koreano’t ilang dayuhan pagdating sa mga grado nila. Madalas ang kanilang pagrereklamo kung bakit mababa ang kanilang nakuha at kailangan mong bigyan ng kaukulang panahon ang lahat ng kanilang katanungan hanggang makumbinsi silang tama ang ginawa mo.

Hindi ako naiirita sa ganitong gawi ng maraming Koreano’t iba pang dayuhang estudyante ko. Sa katunayan pa nga’y natutuwa ako dahil binibigyang halaga nila ang kanilang pang-akademikong katayuan. Marami sa kanila ay may mga scholarship na kung saan kailangan nilang masigurong mapapanatili nila ang mataas na grade point average (GPA).

Sa aking palagay, wala sa bokabularyo ng mga Koreano ang sumipsip sa kanilang mga propesor para lang makakuha ng mataas na grado. Kung ayaw nila sa iyo, hindi ka nila papansinin. Pero kung gusto ka nila, handa nilang ipahayag ang kanilang nararamdaman.

Sadyang nakakataba ng puso ang mga iniwang mensahe ng mga estudyante ko sa huling semestre ko ng pagtuturo sa HNU. Halimbawa, may isa akong estudyanteng takot na magbigay ng mga sanaysay na kailangan niyang isulat dahil mahina siya sa wikang Ingles. Pinilit ko pa rin siyang magbigay ng mga kinakailangang papel, pero binigyan ko pa rin siya ng mababang marka dahil sa kalidad ng kanyang mga isinumite.

Sa halip na sumama ang kanyang loob, tinanggap niya ang kanyang grado’t nagpadala pa siya ng email sa akin. Ito ang sipi ng aktuwal na mensahe niya: “I will remember your advices that i am normal  being afraid of writing. and i will never forget even i couln’t see you again. Thank you for being my professor for last semester. I learn many things from your class. I hope you had special remembrance in Korea as well. In the future, i will see you with professional English ability.”

Puro mensahe rin ng pasasalamat ang nakuha ko sa marami pang iba: “i will miss you and i hope to say goodbye.” “You are so passionate and professional professor. I wish all the faculties were like you.” “thank you for everything and take care in the philippines.” “I’m appreciating for your teaching for 1 year.” “I learned many things. I think you are great professor.”

Ang mga ganitong klaseng pasasalamat ay nagpapaalala sa akin kung bakit nagustuhan ko na rin ang pagtuturo katulad ng pagmamahal ko sa peryodismo. Kung noon ay tiningnan ko lang ang pagiging propesor bilang pinansiyal na suporta sa aking peryodismo, ngayon ay pantay na ang pagpapahalaga ko sa dalawang propesyon.

May sinabi noon si Confucius na isinalin sa wikang Ingles: “Find a job you love and you’ll never work a day in your life.” Sa aking opinyon, hindi akma sa akin ang kasabihang ito dahil hindi ko tinitingnan ang peryodismo’t pagtuturo bilang trabahong magbibigay ng personal na kasikatan, pag-abanteng propesyunal o benepisyong pinansiyal. Para sa akin, ang epektibong paggampan ng mga ito ay maliit na kontribusyon ko sa pagkilos para sa pagbabago.

Sa madaling salita, ang aking nahanap ay hindi dalawang trabaho (sa propesyunal na pamantayan) kundi makabuluhang pagkilos. Ang peryodismo’t pagtuturo ay serbisyo sa nakararaming mamamayan, lalo na ang kabataan. Kahit kailan ay hindi usapin ang perang makukuha mula sa mga gawaing ito, dahil pangunahing salik sa mga ito ang makapagbigay ng kaalaman.

Kuha ni Joy Balean-Arao noong Marso 2009.

Sa kontekstong ito dapat maintindihan ng lahat ang desisyon kong huwag nang mag-renew ng aking kontrata sa Korea, kahit na may alok ng mas matagal na pananatili sa maunlad na bansang ito. Nariyan man ang tukso ng permanenteng pag-alis sa Pilipinas dahil sa sanlaksang problemang kinakaharap nito, ang mismong mga problemang ito ay nagtutulak sa akin para bumalik. Wala man akong susing papel sa kilusan para sa pagbabago, nais ko pa ring tumulong kahit sa pamamagitan lang ng pagtataguyod ng makabuluhang peryodismo’t pagtuturo.

Pero higit pang mahalaga ang pangangailangang makapiling si Joy, dahil ang pansamantalang paghihiwalay ay hindi maganda para sa relasyon ng mag-asawa. Hindi pa rin mapapalitan ng ilang oras na pag-uusap sa Skype ang personal na pagkikita’t pagyakap sa minamahal sa pagtatapos ng araw.

Sa panahong tulad nito, sadyang mahirap gampanan ang maraming gawain dahil patuloy ang paglalakbay ng aking isip. Kapansin-pansin ang kontradiksiyon sa ilang araw na nalalabi bago ang aking takdang pag-alis.

Nararamdaman ko kasi ang mabilis na pagtakbo ng oras sa pagsusulat ng mga artikulo, pagkokompyut ng mga grado at iba pang mahahalagang gawain. Pero sa kabilang banda, lalo na sa panahon ng pag-iisa, nariyan ang mabagal na pagsapit ng takdang oras na siyang hudyat ng aking pagdadala ng matagal nang nakaimpakeng maleta.

Para makipag-ugnayan sa awtor, pumunta sa www.dannyarao.com.

Today you celebrate your 41st birthday. It’s unfortunate that we’re thousands of kilometers apart so we cannot be together to enjoy your very special day.

Since two weeks ago, I have thought long and hard about my gifts. Finally, I decided to give you two things that come not from my bank account and wallet but from my heart and mind. Just like me, I know that you prefer the inherently priceless over the atrociously expensive.

But before I tell you what my two gifts are, a short explanation is in order: My preoccupation with so many concerns sometimes leads you to think that I do not listen to you, and that I only pretend to do so as my mind wanders off to “more important things” even if I’m with you.

Well, I should clarify a couple of things right now. First, I do listen to every word you say. Second, nothing is more important than nurturing the relationship we have. You are my raison d’etre, in the same way that you always say that I am yours.

Underneath the public image of a serious journalist is a husband yearning for his wife, constantly trying in her absence to answer the proverbial 5 Ws and 1 H — What is she doing right now? Why is she not calling? Who (if ever) is on the other line? When will she call me? Where is she? How is she right now?

With you, I am irony personified as I get flustered by your online presence. I am always at a loss for words whenever we end our day with a two-hour or so conversation on Skype. The reason for my odd behavior is simple: It’s not that I don’t want to talk to you. It’s just that seeing you (albeit virtually) more than makes up for my otherwise tiring day teaching students, checking papers, attending meetings, conducting workshops, writing articles, editing papers, among others.

That you are married to a teacher is something you could live with, as your parents used to be college professors. But I know that being married to a journalist is tortuous at the very least, what with the constant necessity for me to spend a lot of time reading, writing, editing, among a million other tasks.

I do apologize if my work gets the better of me and I sometimes forget that we should be spending more time together. On the occasion of your 41st birthday, consider this promise as my first gift to you: I will spend more time with you.

What’s my second gift? To prove that I do listen to every word you say, I know that shortly before we got married, you had the chance to listen to all of the 12 songs in the Rosas ng Digma (loose translation: Rose of War) album. I distinctly remember that your favorite cut is titled “Sa Duyan ng Digma.”

Allow me at this point to make it our song as I translate it into English, a feat that you know is very hard because translation is not my specialization (aside from the fact that singing is my Waterloo). Even at the risk of public embarrassment, I admit that I spent the whole day yesterday doing this.

I know it’s not perfect, but the perfection I strive for is not mastery of the language but the shaping of my identity to be deserving of you.

Happy birthday. I hope you enjoy your day and sing our song of joy.

Seoul and Manila are poles apart in terms of development, but can Koreans learn from the Philippine experience?

Why should a Korean newspaper devote precious column space to Pinoy-related matters? The answer is simple: Pinoys have a lot to share.

Consider this space as a way to provide relevant information to Korea.

The latter, after all, has given Pinoys overseas employment and foreign investments, among many other opportunities.

Korea may be globally known as the Land of the Morning Calm, but many Pinoys see it as the Land of Golden Opportunities.

Of course, it’s also endearingly perceived as the Land of kimchi and bulgogi, which Pinoys in South Korea can’t seem to get enough of.

Aside from their passion for food – Koreans are encouraged to eat adobo and balut – Pinoys have something in common with Koreans as both are known for being hospitable.

This time, however, allow the Pinoys to say maraming salamat (thank you very much) for the chance to share.

In case you don’t know, Pinoy is a colloquial word for “Filipino.”

We are definitely citizens of the Republic of the Philippines, but we have also practically become de facto citizens of the world (including Korea) as a result of labor migration.

Korea may only be an hour ahead of the Philippines, but it is seemingly decades ahead of the latter in terms of economic development.

Based on World Bank data in 2008, Korea’s gross national income per capita ($28,120) is about seven times more than the Philippines’ ($3,900). Despite the low per capita income, the Philippines strives to do better regardless of the crises and disasters that come its way.

Urbanization brings about individualism and indifference, and those in metropolitan areas in the Philippines are not an exception to this trend. But during times of emergency, you can expect Filipinos to unite and help each other.

As a result of Korea’s progress, migrant Filipinos are amazed by it upon stepping out of Incheon airport.

Even those in the Philippines are in awe of Korea’s beauty as they watch television shows like “Jewel in the Palace” and “Boys Over Flowers,” only two of the highly-rated Korean dramas shown in the Philippines.

And despite the fact that most Filipinos are not familiar with the Korean language, they still appreciate the singing and dancing talents of K-pop groups like the Wonder Girls and Big Bang.

In turn, Koreans have become familiar with the Philippines for a very practical reason. Seoul is 1,627 kilometers (1,011 miles) from Manila, making the Philippines one of the nearest and cheapest destinations for those who want to learn English.

Yes, the Philippine government always claims English as its comparative advantage, making Filipino workers “very marketable” to the outside world.

But just how marketable is the Philippines as an investment haven to Koreans?

According to the Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP; Central Bank of the Philippines) total net foreign direct investments in 2008 amounted to $1.3 billion, of which Korea accounted for $29.12 million.

Interestingly, Korea has a growing interest in the Philippine economy. Net foreign direct investments from Korea amounted to only $0.02 million in 2005, but it rose to $3.01 million in 2006 and dramatically increased to $14.46 million in 2007.

Korea is slowly getting to know the Philippines. Much as investments (both foreign and local) are necessary for Philippine development, labor migration is still the key to getting much-needed dollars.

Data from the Philippine Commission on Filipinos Overseas (CFO) show that there were 8.7 million Filipinos around the world in 2008, and South Korea accounted for 0.9 percent of them (80,715).

Based on BSP statistics, remittances of overseas Filipino workers (OFWs) deployed in Korea in 2008 amounted to $81.6 million. This was only 0.5 percent of total OFW remittances in 2008.

That the Philippines is largely dependent on overseas migration through the years is evidenced by a 171-percent increase in OFW remittances, from $6.0 billion in 2000 to $16.4 billion in 2008.

The Philippine National Statistics Office (NSO) reported that there were 1,292,899 deployed OFWs in 2008. This means that 3,542 Filipinos went abroad every day that year.

Migration indeed becomes a sorry reality as the Philippine economy fails to generate jobs for unemployed Filipinos, currently estimated at 2.9 million as of July 2009.

Given all these, you may ask: What lessons can Korea get from the Philippine experience?

How can partnerships be forged between the Philippines and Korea in a manner that can be mutually beneficial?

In what areas can both countries help each other to achieve their desired goals?

Much as a helping hand from an Asian neighbor is necessary to achieve Philippine development, we believe that Korea could learn a lot from the Philippine experience.

This is most especially true in the Korean mission to globalize not only its economy in particular but also its society in general.

We hope to provide some suggestions. We are the Pinoys in Korea, and through this column we are honored to share our experience with you.

Editor’s Note: Starting this issue, the column “Pinoy Voices” appears every Monday and members of PhilRPG (Philippine Resource Persons Group, an organization of Filipino professors in Korea) will take turns writing in this space.

*The writer is a visiting professor at Linton Global College of Hannam University in Daejeon.

by Danilo A. Arao

My lecture titled “2010 elections and the bloggers’ obligation” focuses on citizen journalism, responsible blogging and what bloggers can do to help shape public opinion in time for the 2010 elections.

There was live streaming via Ustream.tv of the whole-day conference and the wordcampph channel has 16 video files uploaded in its archive.

I hope you’ll find the time to watch the proceedings of WordCamp Philippines 2009. It’s definitely worth it.

If you’re interested to watch my lecture, a substantial part of it has been recorded in the following Ustream.tv archived files:

• Part 1 – http://www.ustream.tv/recorded/2186399 (Note: My lecture starts at 31:53)
• Part 2 – http://www.ustream.tv/recorded/2186660
• Part 3 – http://www.ustream.tv/recorded/2186725

You may watch these three archived files now.



Anyway, some bloggers wrote about what they had learned from my lecture. Here is a partial list based on a quick Internet search as of this writing: (Updated: September 26, 11:20 p.m. and October 23, 6:33 p.m.)

• WordCamp Philippines 2009 (September 19) by Standard Web Standards
• My WordCamp 2009 Philippines Experience (September 20) by menardconnect.com
• WORDCAMP PHILIPPINES 2009 (September 20) by The Itinerant’s Path
• WordCamp Philippines 2009 Highlights (September 21) by Software Critics
• WordCamp Philippines 2009 (September 22) by GreenBucks
• WordCamp Philippines 2009 – With Great [Blogging] Power Comes Great Responsibility (September 26) by The Scrumptious Anime Blog
• WordCamp Philippines 2009 (October 11) by The Learning Life of Edward Palomo

To the bloggers who attended WordCamp 2009 or who viewed the live streaming last September 19: Please leave a comment if I failed to include your blog post about your reflections on citizen journalism, responsible blogging and the 2010 elections.

Thank you for reading and I wish you all the best.

One of the emails I received upon arriving in Manila is a request for me and Joy to guest on The Sweet Life (QTV 11) hosted by Lucy Torres-Gomez and Wilma Doesnt.

As you may already know, it is one of the highly-rated weekday shows on QTV 11 which is part of the GMA Network. We had our taping yesterday (July 6) at Studio 4. Other guests are TV and movie personalities Ciara Sotto, Gabby Eigenmann and Paolo Paraiso who are all active in the “social media” scene.

Joy had the opportunity to have some loose talk with Ciara whom we found to be very down-to-earth and humble despite her celebrity status. She does not have a coterie of yayas and alalays, unlike some celebrities I met in the past.

Our Friendster-inspired love story is featured in The Sweet Life‘s episode on Facebook, Friendster and social networking. It airs on July 17 (Friday), 5 p.m. on QTV 11. I hope you’ll find time to watch it.

Joy and I take this opportunity to thank Erick, Snow and the other people working behind the scenes for their warm hospitality.

As a teaser of sorts to the July 14 episode, here are some of our pictures (mostly Joy’s).

Check out Joy’s make-over!

I hope Ciara doesn’t mind these pictures, in the same way that Joy doesn’t mind being referred to as “Ate” whenever Ciara addresses her.

This post can never be complete without a group photo with hosts Lucy Torres-Gomez and Wilma Doesnt. Just like Ciara, they are very accommodating and polite. Update (July 14, 10:45 a.m.): If you want more photos, please go to my Facebook account.