I should start with an apology for being 24 hours late in uploading this installment of funny signs. As you may already know by now, a typhoon hit the Philippines last Tuesday (July 13) resulting in a brownout late that night that hit much of Luzon (one of three island groups in the country, the other two being Visayas and Mindanao).

Marikina City (where my wife and I live) was also hit hard by the typhoon even if Metro Manila was only under Signal Number 1. There were reports of trees, billboards and signs falling due to the strong wind.

Obviously, the wind was not strong enough to add another “s” to this sign.

The province of Quezon was also affected by the typhoon. I wonder if this sign is still standing. Notice what’s wrong with it?

Let’s talk a closer look.

Since this bank is apparently service-oriented, I would like to give this free editorial advice: Please use “microfinance-oriented” instead.

This next sign is a case of “inappropriate abbreviation,” if you get what I mean.

It’s better to just spell out “Pls” because there’s enough space for three more characters in the first line anyway.

For our next sign, we have a case of a “misused hyphen,” and this time you know what I mean.

By this time, you should know the case of a “missing space.”

What about awkward diction? Can you see the wrong word used in the sign below?

Strictly speaking, the word “finds” refers to “a discovery, esp. a valuable or gratifying one.” Not surprisingly, the word is normally used for items found during the digging of trenches or from field-walking, as in the case of an archeological discovery. In the context of fashion, I’m not sure if there’s something to be discovered as most of the fashion-related items are advertised.

When I took a light rail transit (LRT) train to go to a meeting in Makati last July 5, I saw this sign. Did the typhoon blow this away? I hope so.

There’s nothing grammatically wrong with it, but why did the LRT management post this very obvious sign? Spitting in a public place is obviously a sign of bad manners and Filipinos do not need to be reminded of that. If the LRT managers want, they could come up with a rule imposing fines on those caught spitting and remind passengers of that through a sign. But if they prefer to have signs like “No spitting,” they mind as well write the “apparently obvious” (what redundancy!) at LRT stations also:

• Trains don’t arrive on time. Be patient.
• Don’t use your credit card as a train ticket
• Use only Philippine currency
• Speak only in English or Filipino

I also saw this sign at an LRT station.

Loose translation? “Littering is prohibited. Put in the garbage can.” This is a case of awkward sentence construction in Filipino. To remove the awkwardness and provide some politeness, it should read: “Pakilagay sa basurahan ang inyong basura.” Its loose translation is “Please put in the garbage can your garbage.”

For our next sign, we obviously don’t need any translation. Then again, you may want to ask…

…what is the nature of our concern? By the way, is this sign addressed to all passengers or just the janitors?

For our last sign, I am happy to tell you that there are efforts by a few establishments to correct any misspelling.

Notice the deleted “d” at the end? I thank my sister-in-law Francia for this picture, even if she took it at the time when the sign has been corrected.

More funny signs next week. Thank you for reading!

Benigno Simeon Aquino III takes over as president of the Philippines today (June 30). As expected, Filipinos have high expectations that change would finally take place.

To send a clear message that he is different from his predecessor Gloria Macapagal-Arroyo whose administration was tainted with numerous scandals and controversies, his media handlers this early decided to endear him to the public by promoting the moniker P.Noy. The latter is short for President Noynoy (Aquino’s nickname) and it could also be interpreted as a pun for “Pinoy” which is slang for male Filipino citizen (a female one is referred to as “Pinay”).

It remains to be seen whether the message of hope will be effectively conveyed to the people. At this point, one can only wish that Aquino’s message won’t be repetitive.

You’re not just stating the obvious if you end up repeating what you said. You might end up being defensive.

Then again, the message should be clear and clean. Aquino’s message could be just like a massage.

Taken somewhere in Malate, Manila (parts of which became notorious as a “red light” district in the past), the business owner saw the need to tell prospective clients that only a massage is given, nothing more (if you get what I mean).

Directness is indeed important, aside from good grammar. That the president of De La Salle University (DLSU), one of the top schools in the country, has been appointed secretary of the Department of Education gives some hope that, at the very least, the signs at the DepEnd would be more grammatical.

I took the picture below at La Salle Green Hills last June 10 when I gave a journalism seminar to selected teachers and administrative staff.

Except for the need to capitalize the letter O in “only,” I cannot find anything wrong with the sign which sends clearly the intended message during the strong typhoon which hit the Philippines in 2009.

Our other sign below, taken in a popular resort in Palawan, also sends a strong message even if it’s inverted.

Yes, people should learn how to read upside down.

Going back to Aquino’s message of hope, I think his anti-corruption campaign should be direct. People should not be made to read between the lines.

Analyze this sign I took at a university in Isabela where I conducted a summer workshop for its teachers last May 28.

What’s that again? Do you understand the call to action?

Fix the fixers? From what I know, you only fix equipment that are broken. It’s awkward to say that you want to fix a person. By the way, you should also know that another definition of fix is to “get even.” Is this what we want to do with fixers?

If you want to maintain the alliteration in the sign, the message should read: “Fight the fixers.”

Or if you want your message to somewhat rhyme, you might consider this: “Nix the fixers.” Then again, the word “nix” which means reject may be a bit hard to understand.

One could learn a thing or two about the directness of messages of traffic signs at the University of the Philippines (UP) where I currently teach. Of course, there are some weaknesses.

As regards the sign above, the phrase “construction work” would suffice so we could drop the “s” already. My preference, however, is to change the phrase to “ongoing construction.”

Of course, the message could be more effective if a specific timeframe were included. Up to when is the particular gate closed? The only thing the sign says is that the gate has been closed since June 10.

But even if specific times are indicated in the sign, one should not confuse motorists because of the wrong font size.

It would be better to make the font for “OPEN” smaller so that it doesn’t compete with the “NO ENTRY” warning. Besides, the times below has a smaller font and it’s not as if a motorist can read them from afar.

When I was in Indonesia, I noticed this sign at the departure area of the airport. Do you notice what’s wrong with this?

There’s nothing ungrammatical here, but the second sentence is unnecessary because it’s already stating the obvious. The green-minded would even think of other things that a passenger should “use” before boarding the plane.

In my last travel to Vietnam in 2008, I noticed this sign inside the store.

I wonder why the letter A is capitalized while the letter P is not. To the credit of the sign-maker, at least the word “stock” is used as a collective noun.

I don’t think the Vietnamese manufacturer should be blamed for the brand of cigarette it sells.

For those who don’t understand the Filipino language, “bastos” means indecent or uncouth. I therefore doubt if President Aquino would smoke this kind of cigarette.

Going back to the moniker P.Noy, the name really makes a difference promoting a good image. In this respect, the Aquino administration is on the right track.

I can’t say the same though for a community group that meant well in the past to organize a dance club. What’s the name of the group?

Yes, you’re cursed if you have a name that means “idiot.”

I guess that’s one of the many challenges of the Aquino administration: How do you avoid people from calling the President names like Abnoynoy (i.e., Abnoy is Filipino slang for abnormal). Of course, the practical answer there is to do well and fulfill the promise of meaningful change in the next six years.

That’s all for now. More funny signs next week!

That Manila is the Philippines’ seat of political power and home to various English tutorial centers is already globally known. That’s why it has a reputation to protect which this sign fails to maintain.

Would you believe that this was taken inside a popular shopping mall in the heart of Manila, and near a campus of the premier state university at that? I know, the one who wrote the sign is badly in need of an “ED” (educational discussion).

Our other sign was also taken in another shopping mall which is more popular and than the previous one. This could be seen in all of its branches that have department stores. It’s Yellow Tag campaign is widely implemented up to now and people can easily identify the products that have the yellow tags. But do they know the difference between “everyday” and “every day”?

I’m sure you and I have made that mistake in the past. Just to review our diction: “Everyday” is an adjective (e.g., Writing is an everyday task) while “every day” is normally used as an adverb (e.g., I write every day). Or in the case of the yellow sign, “Win prizes every day.”

When my wife and I went to the studio of a leading TV network for our media interview (our love story was aired for the nth time, but I digress), we chanced upon this notice near the studio’s door.

Or else what, may I ask? And what do you mean by “please (or else)?” Feel free to make threats, but please specify them. And, in this case, you should not misplace “or else” in your sign! Better do that…or else!

From Manila, let’s travel to Albay in the Bicol region where my wife used to live. We usually go there to visit relatives and friends.

Whenever we’re in town, we always ask them: “Aren’t you glad we’re back?” And they would answer: “I don’t see your back. You’re both in front of me!”

In the case of this sign, it’s simply one “s” too many. Believe me, the name of the photocopying machine and the stall is not Its!

One thing I like about Albay is that everything is cheap. A haircut only costs PhP40 and a shave costs the same amount. What about a foot spa?

Contrary to what this sign implies, both of your feet are subjected to a spa. A third foot costs extra, I think.

Let’s leave Albay for now and proceed to Tagaytay which is located in Southern Tagalog. My colleagues at the University of the Philippines (UP) held a workshop and we went to an inn that is not really well-known (at least for those living in Manila), contrary to its name.

Good to know that the owner did not put the word “Inn” before “Famous.” That would make his or her place popular only to politicians.

Somewhere near the Famous Inn, there is a hotel that’s relatively more in demand because it had no vacancy at that time.

Then again, the sign had an “unwanted” apostrophe. I wonder what would happen to the sign maker if the owner found out. Would the latter fire the former and hang the sign “Vacancy: Sign Maker”? Or would the owner just simply hang the sign maker?

After our workshop, we decided to go to a market in Tagaytay to buy vegetables. Roaming around the place, I noticed this intriguing name of a drug testing clinic.

Using the word in Tagalog, “maluto” means “to cook.” But in the Bicol language, “maluto” means cooked rice. A colloquial Tagalog usage of the root word “luto” refers to deception. So when someone says “niluto ang eleksiyon,” the loose translation in English is “the election was rigged.” So what does that say of the quality of medical and drug testing in this clinic?

Yes, the humor could be somewhat lost in the previous sign if you’re non-Filipino. But this one does not need any explanation or translation. You only need to have a sense of direction.

There is no second floor at the stall, so it’s impossible to proceed upstairs where you can reach the back entrance, if this sign were to be believed.

From Tagaytay, let’s go to La Union where I conducted a technical writing seminar-workshop for its provincial government. Since my wife accompanied me to my speaking engagement, our ever-gracious host took us to a Chinese temple near the provincial capital. I almost left when I saw this sign.

Why is “dating” not allowed? And “holding?” What does this mean? Oh, I’m already married so going out with my wife doesn’t constitute a date, right? Wrong! By the way, please don’t laugh if I tell you the name of the temple: It’s called Macho Temple.

Anyway, my wife and I also toured the La Union Botanical Garden which had not just flora but also fauna. This sign there intrigued me.

In English, the sign reads: “Don’t go near the animals. Dangerous!” Nothing funny there, and the management of the botanical garden should be commended for putting up this advisory. I just asked myself: What if I were to steal this sign and place it near the gates of the House of Representatives? Aren’t there a lot of crocodiles and snakes to avoid? Isn’t talking to politicians hazardous to one’s health and even state of mind?

Obviously, we left La Union without the sign, just the photograph which I hope you all like. More funny signs to follow next week. Thank you for reading!

Humor can be subjective. What’s funny for me may not be funny for you.

But is it also perceptual? Let’s look at the mirror in Daejeon, Korea (where I stayed for one year).

You only see what you want to see, in this case the missing “e.” I know that my knowledge of Hangul leaves much to be desired, but believe me when I tell you that the first two Korean characters there (pronounced as “jeon” and “sin”) refer to “whole body.”

In this particular sign, you don’t need any knowledge of Hangul.

Didn’t quite get the joke? Let’s have a close-up, this time taken at another branch of the store that sells the road in front of it.

Okay, I was just kidding about selling the “way.” It actually is a convenience store that makes buying stuff, well, convenient.

“Buy the Way” reminds me of another convenience store in Daejeon. It tells a good story of smile, speed and smart.

I know that Koreans, especially those working behind the counter, smile a lot. Their services are as lightning-fast as their Internet connection. Don’t get me wrong: I know that they’re very smart. I just don’t know how it applies to selling at a convenience store.

Anyway, I always see my country, the Philippines, everywhere I go in Korea. While waiting for a meeting with a fellow Filipino at Starbucks in Seoul, I noticed that my cup bears the name of my wife.

Yes, it was just a coincidence that the cups were designed to celebrate Christmas, not my temporary separation from my wife. But rest assured that I was free from any irritation, as what this sign says.

In the Filipino language, “inis” means irritation or annoyance. I know: Only Filipinos can get the humor that going inside this store relieves you of your anger!

If this sign isn’t funny for non-Filipinos, I have to warn you that the one below may have the same effect, especially if you’re not from the Bicol region in the Philippines.

Let me just give you a crash course in the Bicol language (one of the more than 100 languages in the Philippines): “kino” means rat. But believe me when I say that this is one of my favorite restaurants in Daejeon, and that you cannot find rats inside this very clean place. For me, it serves the best burgers and, of course, omelettes. It’s also popular among non-Koreans like me because it has an English menu, and the two owners (Jin and Kino) speak very good English.

Believe it or not, this product was taken at World Food Mart in downtown Daejeon. It obviously sells various products, including some items from the Philippines. But what caught my fancy was this product from Indonesia.

Anyway, when I was in Indonesia a few months ago, I didn’t have time to think about drinking “susu” as I was greeted by this long line at the immigration counters.

Why was there a long line? This sign more or less explains the situation, the English grammar notwithstanding.

Yes, it’s appropriate for our Indonesian friends to apologize for the inconvenience, and we admire them for that. But should they also apologize for the misspelling, run-on sentence and murder of the English language?

I agree: Someone should help edit the signs at the Soekarno-Hatta International Airport, perhaps starting with these signs that have a missing “d”

I know what you’re trying to say: A Grammar Nazi like me has no right to be proud of the quality of English in the Philippines. To this I reply: You’re absolutely right! When I left Incheon for my trip back to Manila, I noticed this sticker placed on my handcarried bag.

Indeed, I cannot “wash my hands” of the funny signs in the Philippines, which you will know more about next week. Thank you for reading!

When I stayed in South Korea for one year, I entertained myself by taking pictures of what I think are funny signs. What can you expect from a clueless foreigner anyway who comes from a Third World country?

Take it from me: If you can’t speak Hangul, it’s so easy for you to be lost in the crowd, and to become an animal in the wild. What?

Oh, it’s found, not fauna. Now you know what happens if someone messes with the “d”!

There’s no debate that Korea is a developed country. It even has the most state-of-the-art facilities. Unlike in the Philippines, buses and trains arrive on time and almost all elevators are working. Then again…

Why are the elevators disabled permanently? Wait a minute. Even the parking lots aren’t working!

But after going to the toilet and seeing the sign below, you’ll find out that there are elevators, parking lots and toilets for the disabled, or to use a more politically correct term, the “differently-abled” people. See how sensitive Koreans are to the needs of its various citizens?

It’s not just the use of words that are confusing for foreigners in Korea. Even the simple writing of the time could be disorienting if you don’t understand the language and culture.

From my limited knowledge of Hangul, I know that the Korean word above the time reads “lunch time.” Notice that the sign uses semi-colons instead of colons in separating the hours and minutes, and that the “am” and “pm” are written before the time, instead of after.

By the way, there’s nothing funny about the amount of 3,000 Korean Won. Believe me, that meal is a bargain!

Okay. If that meal is cheap, how much does it cost to correct the spelling of this sign?

That’s an “e” less and one “s” too many! I know, I should have more finesse in expressing myself. But can you blame me if I become tactless in asking a Korean vendor why it takes too long to order a sandwich?

I am willing to pay today, madam. Ooops. It’s just the name of the stall.

Yes, the sandwich was good. But right now, I want a steak!

Yes, signs like these make me want to take out my pen and edit the text. How about you? Do you wanna?

Anyway, I think I’m already full from eating sandwiches and steaks. What will I drink?

Not too much beer, definitely! I can’t imagine what would happen to me if I ordered a keg!

Then again, too much eating and drinking could result in an upset stomach.

As expected, you shouldn’t worry too much. Korea has the most modern health care facilities. Its doctors are among the best in Asia.

And no matter what the sign below says, you should expect to be attended by a human doctor…

…because the last time I checked, no ducks are allowed to practice medicine in Korea.

More funny signs to follow next Wednesday. Thanks for reading!

LUNGSOD NG TABACO, Probinsiya ng Albay (Abril 9) – Kahit katatapos lang ng Semana Santa, may dagliang ginhawa pa rin sa pansamantalang pamamahinga.

Iba pa rin ang epekto sa katawan ng sariwang hangin sa probinsiya. Mistulang paraiso ito para sa katulad kong lumaki sa kongkretong kagubatang tinatawag na Maynila. Kahit na kakaunti lang ang kakilala ko rito sa Bikol, masaya na rin ako dahil sa muling pagkikita ng asawa kong si Joy sa mga mahal niya sa buhay na bahagi na rin ng buhay ko.

Tulad ng dati, sama-samang umaalis kaming magkakamag-anak para sa kung anu-anong lakad. Walang pirming nakaplano para sa partikular na araw; basta kung ano ang magustuhan ay siyang gagawin. Sadyang hindi kayang tumbasan ng pera ang pagsasama-sama ng pamilya. Kahit na hindi gumastos nang malaki, hindi pa rin masukat ang saya dulot ng pagbibiruan at pagtatawanan.

May dalawang kamag-anak na nagtapos ng hayskul. May dalawa pang nakatakdang manganak ngayong buwan at sa susunod na buwan. May isang nagtapos ng medisina na nakatakdang kumuha ng eksaminasyon ngayong taon. Ang mga ito, at marami pang iba, ay nagsisilbing dahilan para magsaya.

Tulad ng marami pang Pilipino, hindi maiiwasan ang problemang hatid ng pamumuhay sa isang naghihirap na bansa. Ang selebrasyon sa mga pagkakataong ito’y hindi pagtakas sa mga problema kundi pagkuha ng lakas para muling harapin ang mga ito. Marami sa aming kamag-anak ay opisyal ng iba’t ibang ahensiya ng gobyerno’t pribadong kompanya kaya may malaking responsibilidad sila sa paggampan ng mabibigat na trabaho. Ito ang dahilan kung bakit naiintindihan namin ang hindi pagpunta ng ilang kamag-anak o ang maikling panahong kaya nilang gugulin para sa masasabing ipit na bakasyon.

At naiintindihan naman ng mga kamag-anak namin ang kaso ko: Gustuhin ko mang silang makasama nang mas matagal, imposible ito para sa aking mahigpit na iskedyul ngayong buwan. Noong Semana Santa, naging abala kami ni Joy para sa isang proyekto. Pagsapit ng unang linggo ng Abril, may panahon na si Joy para bumiyahe sa Bikol pero kailangan ko namang tumulak sa Jakarta, Indonesia para tumulong magsagawa ng isang seminar para sa ilang peryodista ng Timog Silangang Asya.

Mula sa Jakarta, inabot nang halos apat na oras ang biyahe papuntang Maynila. Mula sa paliparan, kumuha ako ng taksi papuntang Cubao para makasakay sa bus na naghatid sa akin sa Tabaco makalipas ang halos 13 oras. Nakakapagod man ang halos 20 oras na biyahe, sa tingin ko’y sulit na sulit naman ang pananatili ko rito kasama si Joy at iba pang mahal sa buhay.

Hindi kababawan ang magkaroon ng kasiyahan sa tila maliliit na bagay tulad ng pansamantalang pagsasama-sama. Ang kabusugan ay hindi nasusukat sa pag-order ng pagkain sa mamahaling restoran kundi sa kuwentong hatid ng matagal na hindi pagkikita. Ang personal na tagumpay ng isang kamag-anak ay tagumpay ng lahat, kaya may sapat na dahilan ang lahat na maramdaman ang pagwawagi.

Mabuti na rin sa amin ni Joy na magkaroon ng maikling bakasyon pagkatapos ng Semana Santa. Tulad ng pinagdaraanan ng ilang kamag-anak, matindi ang presyur sa maraming gawain. Sadyang mahirap pagkasyahin ang limitadong oras sa sobrang dami ng kailangang gampanan.

Sa kontekstong ito, hindi maiiwasang maglakbay ang aking isip kahit na malayo kami ngayon sa Maynila. Naiisip ko pa rin ang mga trabahong naiwan at ang mga problemang aking babalikan. Mahabang pakikibaka ang naghihintay sa akin at sa marami pang ibang nagpupunyagi ng magandang buhay para sa pamilya, para sa bayan. Pero iniisip ko na lang na darating at darating din ang tagumpay para sa lahat ng determinadong makuha ito.

Para sa mga hindi sanay sa mahabang biyahe, malaking pakikibaka ang umupo nang matagal sa bus para makarating sa patutunguhan. Kahit sa mga katulad kong ilang beses nang bumiyahe mula Cubao hanggang Tabaco, nariyan pa rin ang hindi-komportableng pakiramdam ng pagnakaw ng tulog sa gitna ng ingay ng makina’t paminsan-minsang iyak ng sanggol na dala-dala ng katabi ko (tulad ng nangyari kamakailan). Pero ang aking pagtitiis ay mayroon namang gantimpala sa porma ng muling pagsasama ng asawa’t mahal sa buhay sa isang paraisong ibang iba sa kongkretong kagubatang pinagmulan.

Alam kong higit pa sa pagtitiis ang kailangan para makamit ang tagumpay sa pagbabago ng lipunan. Hindi lang matagalang pag-upo ang hinihingi ng pagkilos kundi ang pagtayo para ipaglaban ang nararapat. Para makamit ang pangmatagalang pagbabago, kailangan ang pangmatagalang pakikibaka.

Igwang kaginhawan sa halipot na panahon kang pahingalo. Sadyang may dagliang ginhawang dulot ang pansamantalang pamamahinga. Dito tayo humuhugot ng lakas para sa mas matindi pang pakikibaka.

Para makipag-ugnayan sa awtor, pumunta sa www.dannyarao.com.

Ang medyo maluwag na panahon sa aking pansamantalang pamamalagi sa Korea ay naging masikip sa aking pagbabalik sa Pilipinas.

Sunud-sunod ang mga kailangang gawin, maraming artikulong kailangang tapusin. Nagsisimula na ring dumating ang mga imbitasyon para magbigay ng iba’t ibang lektyur, seminar at workshop at unti-unti nang napupuno ang aking kalendaryo. Enero pa lang ngayon pero may mga nakatakda na akong puntahan hanggang Abril. Sa gitna ng tuluy-tuloy na pagsusulat at pagsasalita, nariyan din ang medyo napapadalas nang pagbibigay ng panayam sa midya.

Nakakadagdag din siyempre sa napupuno kong iskedyul ang dumarami nang pagtugon sa mga pabor na ibinibigay ng ilang kasamahan sa trabaho, pati na rin ang mga estudyante ng iba’t ibang eskuwelahan. Puwede po ba kayong mainterbyu para sa pang-akademikong papel na sinusulat ko? (Sige. Libre ako sa mga araw na ito…) Maaari ka bang mag-referee ng isang artikulo tungkol sa midya? (Tingnan muna natin kung nasa posisyon akong magbigay ng komentaryo.) Puwede ka bang patnugot para sa isang proyekto? (Walang problema, pero ayusin natin ang iskedyul para hindi bumangga sa iba pang kailangan kong gawin.)

Oo, oo, oo. Masasabi bang kahinaan ang bihira kong pagsabi ng hindi? Tulad noon, tinitingnan kong bahagi ng gawain bilang peryodista’t guro ang pagtugon sa napakaraming tanong o pabor na minsa’y kumakain kahit sa aking Sabado’t Linggo. Halimbawa, sinusulat ko ang sanaysay na ito ngayong madaling araw ng Sabado dahil kararating ko lang kagabi mula sa Pampanga na kung saan may isang seminar para sa mga peryodista. Pagkasulat nito, kailangan kong maghanda para sa isang pulong sa aming kolehiyo hinggil sa isang proyekto. Aba, sa sobrang dami ng trabaho, tila wala na rin akong panahon para magreklamo!

Buti na lang at naiintindihan ni Joy ang aking trabaho, bagama’t nakokonsensiya ako’t hindi ko natutupad ang pangako kong maglaan ng mas mahabang oras para sa aming mag-asawa. Minsan nga’y binibiro niya ako kung kailangan na niyang humingi ng appointment para makausap ako. Ang pabirong sagot ko naman, kailangan ko na siyang kuning personal na sekretarya!

Sa tulong ni Joy, nagiging mapanlikha na rin kami sa pag-aayos ng aking masikip na iskedyul para magkasama. Sa aking nakatakdang pag-alis papuntang Indonesia sa Pebrero, sasama siya sa akin at nangako ako sa kanyang maglalaan ako ng kahit kalahating araw para maglibot-libot sa Jakarta o iba pang karatig na lugar. Oo, magastos ang ganitong plano, pero hindi dapat tapatan ng presyo ang makabuluhang pagsasama.

Napapailing na lang ako kung bakit kailangang bumangga sa mga importanteng petsa ang ilang pagsasalita. Maniniwala ka bang kailangan kong magtrabaho sa Araw ng mga Puso ngayong Pebrero kahit na ito ay tumatapat sa Linggo? Gayundin ang mangyayari sa Semana Santa ngayong Abril.

Pero minsa’y nagkakataong pumapabor sa aking personal na interes ang pagtanggap sa anumang hinihiling ng ilang kaibigan. Noong nakaraang taon na kung saan nasa Korea ako bilang visiting professor, nagkaroon ako ng mapanlikhang palusot para bumalik sa Pilipinas sa okasyon ng aking kaarawan nang magsalita ako sa isang komperensiya ng mga blogger. Para masiguradong sulit ang aking maikling pagbisita, nag-organisa rin ako ng isang pulong para sa isang proyekto. Kapansin-pansin lang ang maliit na kompromiso sa sitwasyong ito: Sa pagsapit ng hapon sa araw ng aking kaarawan (Setyembre 21), kailangan ko nang pumunta sa paliparan para sa aking biyahe pabalik ng Korea.

Hindi lang punong abala, kundi puno ng abala! Biro ko sa aking sarili, para akong punong hitik sa bunga, at sana’y hindi dumating ang panahong magmimistulang tuod akong walang silbi sa bayan. Huwag sanang mangyari ito sa aking pagtanda!

Tulad ng iba pang punong hitik sa bunga, hindi maiiwasan ang paminsan-minsang pambabato sa akin pero bahagi na ito ng trabaho’t hindi ko tinitingnan bilang personal na atake. Kailangan ko lang sigurong humingi ng dispensa sa mangilan-ngilang gustong sirain ang aking reputasyon dahil wala na akong panahon ngayon para sagutin ang mga paratang nila.

Noong 2006, sa gitna ng Proklamasyon 1017 na kung saan nakansela ang programa sa radyong isa ako sa mga co-host, kinailangan kong tumulong na sagutin ang paratang ng isang testigo ng gobyerno na propaganda arm diumano ng mga komunista ang nasabing programa sa radyo. Ngayon, may nagpapakalat na naman ng misimpormasyon sa isang social networking site tungkol sa aking nakaraan. Payo ko sa mga dating katrabahong nananatiling personal kong kaibigan – ilan sa kanila’y binanggit din sa nasabing misimpormasyon – hindi na kailangang patulan ang mga paratang na iyon dahil may mas mahalagang paglaanan ng oras.

Sumisikat na ang araw at kailangan ko nang tapusin ang sanaysay na ito para pansamantalang makapag-almusal kasama si Joy. Pagkatapos nito’y maghahanda na ako ng aking presentasyon para sa isang mahalagang pulong ngayong hapon.

Sa susunod na linggo’y nakatakda pa rin akong magsalita sa isang porum, pero sa Martes na siguro ako magsisimulang maghanda para dito. Wala akong panahon sa Lunes dahil may kailangan akong isulat para sa isa pang kolum sa wikang Ingles. Siyanga pala, kailangan ko ring ipadala sa isang diyaryo sa Korea ang isang mahabang artikulo sa mismong araw ng aking nakatakdang pagsasalita sa isang porum sa Biyernes, kaya malamang na magsisimula ang aking pananaliksik at pagsusulat sa Miyerkules at Huwebes.

Muntik ko na ring makalimutang kailangan ko nang ayusin ang aking website at magsagawa ng ilang taktikang search engine optimization (SEO). Kung sabagay, makakapaghintay naman ang mga ito dahil mas mahalaga ang direktang pakikipag-ugnayan sa iba’t ibang tao bilang bahagi ng aking trabaho.

May kritisismo ka sa aking ginagawa? Handa po akong makinig dahil may malaking maitutulong ito sa akin. Pero kung personal na atake lang ang gagawin mo (tulad ng pagmumurang ginawa ng isang nagkomento sa aking blog), pasensiya na’t pipiliin kong hindi sagutin ang anumang mensahe mo. Masyado akong abala para pag-aksayahan ka ng panahon kung sakali.

Gusto mo akong kausapin sa aking opisina? Handa po akong makipag-usap basta’t ayusin natin ang ating iskedyul. Nais mo bang humingi ng payo tungkol sa iyong pagsusulat o pagtuturo? Hindi po ako eksperto pero pipilitin kong tulungan ka. Iyon naman ang nais ko sa aking buhay, ang makatulong kahit paano.

Paano ko ba dapat tapusin ang sanaysay na ito? Siguro’y kailangan ko lang magbigay ng klaripikasyong wala po akong reklamo sa pinili kong buhay. Kahit kailan, huwag kang mag-atubiling makipag-ugnayan sa akin kung sa tingin mo’y kinakailangan. Para sa akin, hindi kalbaryo ang pagsisikip ng aking kalendaryo.

Para makipag-ugnayan sa awtor, pumunta sa www.dannyarao.com.

Ang panahong ito’y nagsisilbing tulay para mag-usap ang mga dating magkaaway. Ang mga dating hindi nagpapansinan ay nagbabatian, kahit na napipilitan.

Minsan pa nga’y puwede kang makatanggap ng regalo mula sa mga hindi inaasahang tao (tulad ko?). At para sa mga may inaanak, sigurado ang pagpaparamdam ng iyong mga kumpare’t kumare. Sadyang mapipilitan kang magbigay para lang ipakita ang iyong pagmamahal sa kapwa.

Wala namang itinatakdang presyo sa pagkakaibigan. Sabi nga sa wikang Ingles, “It’s the thought that counts.” Gusto kong isiping biro lang ang mga palipad-hanging mensahe sa akin ng maraming kakilala: Inaasahan kasi nilang mamahalin ang ibibigay kong mga regalo sa kanila ngayong Pasko. Alam nilang kadarating ko lang mula sa pansamantalang pagtuturo sa isang maunlad na bansa.

Paano na lang kaya kung magbigay ako ngayon ng personal na mensahe sa mga kaibiga’t kakilala ko? “Wala akong planong magregalo kahit kanino, at hindi ako magdaramdam kung hindi ako regaluhan.”

Dahil dito, habambuhay kaya nila akong hindi papansinin? Huwag sana.

Maengganyo kaya silang huwag nang magregalo kahit kanino? Sana naman.

Ayaw ko mang magmistulang “Ebenezer Scrooge” ngayong Pasko, aaminin kong wala sa ugali ko ang magregalo sa mga mahal sa buhay. Bihirang-bihira kong ginagawa ito, at kung may ibibigay man ako’y hindi masyadong mahal. Minsan pa nga’y sulat lang ang inaabot ko, lalo na noong panahong nagsusulat pa ako ng mga tula.

Pero bago mo ako husgahan, kailangan munang isakonteksto ang aking diskurso. Katulad ng maraming bata, pinagdaanan ko rin naman ang hindi-masukat na pagkatuwa sa pagtanggap ng regalo. Mabilis ang tibok ng puso sa palitan ng regalo, at inaasam-asam kong para sa akin sana ang pinakamalaki’t may pinakamagandang balot. At kapag nakuha na ang regalo, maraming pumapasok sa isip habang binubuksan ito: Ano kaya ito? Mas mahal ba ito sa binili kong regalo?

Nagbago ang ganitong pagtingin sa mga regalo nang mapag-aralan ko nang malalim ang kapitalismo, lalo na ang mga konsepto ng presyo, tubo at materyalismo. Nalaman kong ang pagpapatuloy ng kultura ng pagpapalitan ng regalo tuwing Pasko ay malaking ganansiya sa mga may-ari ng malalaking pandaigdigang negosyo.

Sadyang may kaakibat na materyalismo ang selebrasyon ng Pasko, at matagal mo nang alam ito. Kapag sinasabing ang Pasko ay para sa mga bata, ito ay sa konteksto ng pagbibigay ng mga regalong ikaliligaya nila. Binibigyan ng materyal na gantimpala ang kabutihan nila. Hindi ito naiiba sa ginagawa ng karakter na si Santa Claus na may listahan diumano ng mga batang mababait at masasama.

At napag-uusapan na rin lang si Santa Claus, mainam na tandaang si “Rudolph the Rednosed Reindeer” ay nagsimula noong 1939 bilang isang promotional gimmick ng kompanyang Montgomery Ward sa Chicago para sa mga department store nito. Layunin ng Montgomery Ward na kumita nang malaki tuwing Pasko, at ang tanging pagkakaiba lang ng taong 1939 ay naging kilala sa buong mundo ang istorya’t kanta tungkol sa isang kakaibang reindeer.

Sa okasyon ng ika-70 taon ng karakter na si Rudolph, mainam na alalahanin ang kanyang kaarawan hindi sa pamamagitan ng selebrasyon ng materyalismo kundi pagwawaksi sa maling gawi. Maraming paraan para ipakita ang pag-alala sa kapwa sa panahon ng Pasko. Ang pagbisita sa matagal nang hindi nakikita ay isang regalong walang katumbas na halaga. Hindi kailangan ng magarbong handaan dahil ang pangunahing layunin ng pagtitipon ay ang kumustahan, kuwentuhan at tawanan.

Hindi na tayo mga bata para ipagyabang ang anumang materyal na bagay na mayroon tayo – malaking bahay, magagarang sasakyan, mamahaling kagamitan at masasarap na inihandang pagkain. Hindi tulad ng mga negosyanteng nais pagkakitaan ang madla, ang ating layunin ay simple lang – ang makapiling ang mga taong mahalaga sa atin ngayong Pasko.

Pero hindi lang mga personal na kakilala ang dapat na makapiling ngayon. Alam mong marami tayong mga kababayang nangangailangan ng tulong. Ang anumang maiaabot natin sa mga biktima ng mga bagyong nagdaan, gayundin ang pagputok ng Bulkang Mayon kamakailan, ay may malaking magagawa para makagaan nang kahit kaunti sa pinagdaraanan nila.

Oo, regalong maituturing ang ibibigay natin pero sa konteksto ito hindi ng pag-asam ng kapalit na regalo kundi ng pagbibigay nang bukal sa puso. Ang ating layunin ay makatulong sa kapwa at hindi magbilang ng mga regalong nakolekta.

Totoong ang Pasko ay para sa mga bata, pero ito rin ay para sa nangangailangan. Ito ay para sa iyo, ito ay para sa akin. Ang pagdiriwang nito, sa madaling salita, ay para sa lahat!

Hindi pa huli ang lahat para magbago. Kahit na nabanggit ko nang wala kang dapat asahang regalo mula sa akin, sana’y ituring mong kakaibang “regalo” ang sanaysay na ito.

Mula po ito sa aking puso. At mula sa amin ni Joy (ang aking asawang walang katumbas!), hayaan mo pong batiin ka namin ng isang mapagpalaya’t makabuluhang Pasko.

Para makipag-ugnayan sa awtor, pumunta sa www.dannyarao.com.

DAEJEON, Timog Korea – Mabagal ang oras para sa naghihintay. Mabilis ang pagtakbo ng minuto para sa taong may sanlaksang trabaho. Paano na lang kung ikaw ay katulad kong inaantabayanan ang nakatakdang pag-alis habang nakatali sa napakaraming gawaing kailangang matapos?

Sadyang kay bilis ng panahon! Ang Marsong nagdaan ay tila ilang taon na sa aking pamantayan, lalo na’t kung iisipin ang paghihirap na dinaanan ko sa pagpunta sa Korea. Ano bang mararamdamam mo kung mapadpad ka sa isang lugar na hindi naiintindihan ang wikang kinagisnan (Filipino) at natutuhan (Ingles)? Alam mo rin ba ang epekto ng lamig ng panahong bago sa iyong katawan sa panahon ng pag-iisa’t pag-aalala?

Mula Marso na siyang simula ng aking pagtatrabaho rito bilang visiting professor, binilang ko ang mga araw na nagdaan at minarkahan ko sa aking kalendaryo ang mga nakatakdang pagbisita ni Joy sa Korea, pati na ang aking mga pansamantalang pagpunta sa Pilipinas. Aba, pati ang ilang araw na pagpunta sa Indonesia para magbigay ng pananalita ay nagsilbing oportunidad para makapiling ang mahal na asawa.

Talagang hindi mapakali sa pagbibilang ng mga sandali! Pero kung dumating naman ang unang araw ng pagkikita ay tila nakikipagkarera ang mga segundo para sa mabilis na pagsapit ng gabi. Bawat araw na nagdaan ay kabawasan sa kabuuan. Hindi man ito nasayang dahil sa kasiyahang naramdaman, indikasyon pa rin ito ng katapusang may hatid na kalungkutan.

Ang 17 araw na pagbisita ni Joy nito lang Nobyembre, halimbawa, ay tila 17 oras lang sa aming alaala. Marami man kaming napuntahan at magkasamang ginawa sa muling pagkikita, may panghihinayang pa rin sa bawat araw na nabawas dahil papalapit nang papalapit ang kanyang paglisan.

At ngayong nakatakda na akong umalis sa dayuhang bansang dalawang semestreng pinagsilbihan, kapansin-pansin ang mabagal na pagtakbo ng mga minuto’t segundo tuwing iniisip ang eksaktong oras ng paglipad ng eroplanong maghahatid sa akin sa Pilipinas. Ang dapat ay maliliit na bagay na may kaugnayan sa pag-iimpake ay nagiging malaking isyu para sa akin na nagdudulot ng walang-batayang pagkainis sa hindi-mawaring konteksto.

Ang simpleng pagpili ng tatak at kulay ng packing tape ay kinailangan ko pang pag-isipan nang malalim samantalang hindi naman nagkakalayo sa presyo ang mga ito, at alam nating lahat na hindi pangunahing usapin ang kulay. Ang simpleng pagbabago sa takdang araw ng pagkuha ng jumbo box na ipapadala ko sa Pilipinas, halimbawa, ay naging dahilan ng walang-batayang pagkainis at pagkasira ng araw ko noong Biyernes. Sa totoo lang, hindi naman ako dapat mag-alala dahil kukunin din naman ito!

Kung sabagay, normal lang naman ang aking hindi-mapakaling aktitud. Sa loob lamang ng ilang araw ay iiwanan ko na ang Korea. Ramdam na ramdam ko na ang ligayang hatid ng muli naming pagkikita ni Joy, ng muli kong pagpasok sa luma kong opisina sa Unibersidad ng Pilipinas (UP), ng muli kong pakikipag-ugnayan sa mga kapwa guro’t peryodista.

Pero may komplikasyong hatid ang aking pagkabaon sa maraming gawain, na kung tatanungin ang sinumang nakakakilala sa akin ay tila bahagi na ng aking propesyunal na buhay. Dahil tapos na ang fall semester dito sa Linton Global College ng Hannam University (HNU-LGC), abala ako ngayon sa pagkokompyut ng mga grado. Kung sa UP ay komportable akong magbasa ng mahahabang papel sa wikang Ingles man o Filipino, mas mahabang panahon ang kailangang gugulin sa pagsusuri sa mga isinumiteng papel ng mga estudyante ng HNU na karamihan ay hindi pa matatas sa wikang Ingles, ang midyum ng pagtuturo sa LGC.

Bukod sa ibang sistema ng pagbibigay ng grado (ang pinakamataas na marka sa UP ay 1.0 samantalang sa HNU ay 4.5 o A+), iba rin ang kultura ng mga Koreano’t ilang dayuhan pagdating sa mga grado nila. Madalas ang kanilang pagrereklamo kung bakit mababa ang kanilang nakuha at kailangan mong bigyan ng kaukulang panahon ang lahat ng kanilang katanungan hanggang makumbinsi silang tama ang ginawa mo.

Hindi ako naiirita sa ganitong gawi ng maraming Koreano’t iba pang dayuhang estudyante ko. Sa katunayan pa nga’y natutuwa ako dahil binibigyang halaga nila ang kanilang pang-akademikong katayuan. Marami sa kanila ay may mga scholarship na kung saan kailangan nilang masigurong mapapanatili nila ang mataas na grade point average (GPA).

Sa aking palagay, wala sa bokabularyo ng mga Koreano ang sumipsip sa kanilang mga propesor para lang makakuha ng mataas na grado. Kung ayaw nila sa iyo, hindi ka nila papansinin. Pero kung gusto ka nila, handa nilang ipahayag ang kanilang nararamdaman.

Sadyang nakakataba ng puso ang mga iniwang mensahe ng mga estudyante ko sa huling semestre ko ng pagtuturo sa HNU. Halimbawa, may isa akong estudyanteng takot na magbigay ng mga sanaysay na kailangan niyang isulat dahil mahina siya sa wikang Ingles. Pinilit ko pa rin siyang magbigay ng mga kinakailangang papel, pero binigyan ko pa rin siya ng mababang marka dahil sa kalidad ng kanyang mga isinumite.

Sa halip na sumama ang kanyang loob, tinanggap niya ang kanyang grado’t nagpadala pa siya ng email sa akin. Ito ang sipi ng aktuwal na mensahe niya: “I will remember your advices that i am normal  being afraid of writing. and i will never forget even i couln’t see you again. Thank you for being my professor for last semester. I learn many things from your class. I hope you had special remembrance in Korea as well. In the future, i will see you with professional English ability.”

Puro mensahe rin ng pasasalamat ang nakuha ko sa marami pang iba: “i will miss you and i hope to say goodbye.” “You are so passionate and professional professor. I wish all the faculties were like you.” “thank you for everything and take care in the philippines.” “I’m appreciating for your teaching for 1 year.” “I learned many things. I think you are great professor.”

Ang mga ganitong klaseng pasasalamat ay nagpapaalala sa akin kung bakit nagustuhan ko na rin ang pagtuturo katulad ng pagmamahal ko sa peryodismo. Kung noon ay tiningnan ko lang ang pagiging propesor bilang pinansiyal na suporta sa aking peryodismo, ngayon ay pantay na ang pagpapahalaga ko sa dalawang propesyon.

May sinabi noon si Confucius na isinalin sa wikang Ingles: “Find a job you love and you’ll never work a day in your life.” Sa aking opinyon, hindi akma sa akin ang kasabihang ito dahil hindi ko tinitingnan ang peryodismo’t pagtuturo bilang trabahong magbibigay ng personal na kasikatan, pag-abanteng propesyunal o benepisyong pinansiyal. Para sa akin, ang epektibong paggampan ng mga ito ay maliit na kontribusyon ko sa pagkilos para sa pagbabago.

Sa madaling salita, ang aking nahanap ay hindi dalawang trabaho (sa propesyunal na pamantayan) kundi makabuluhang pagkilos. Ang peryodismo’t pagtuturo ay serbisyo sa nakararaming mamamayan, lalo na ang kabataan. Kahit kailan ay hindi usapin ang perang makukuha mula sa mga gawaing ito, dahil pangunahing salik sa mga ito ang makapagbigay ng kaalaman.

Kuha ni Joy Balean-Arao noong Marso 2009.

Sa kontekstong ito dapat maintindihan ng lahat ang desisyon kong huwag nang mag-renew ng aking kontrata sa Korea, kahit na may alok ng mas matagal na pananatili sa maunlad na bansang ito. Nariyan man ang tukso ng permanenteng pag-alis sa Pilipinas dahil sa sanlaksang problemang kinakaharap nito, ang mismong mga problemang ito ay nagtutulak sa akin para bumalik. Wala man akong susing papel sa kilusan para sa pagbabago, nais ko pa ring tumulong kahit sa pamamagitan lang ng pagtataguyod ng makabuluhang peryodismo’t pagtuturo.

Pero higit pang mahalaga ang pangangailangang makapiling si Joy, dahil ang pansamantalang paghihiwalay ay hindi maganda para sa relasyon ng mag-asawa. Hindi pa rin mapapalitan ng ilang oras na pag-uusap sa Skype ang personal na pagkikita’t pagyakap sa minamahal sa pagtatapos ng araw.

Sa panahong tulad nito, sadyang mahirap gampanan ang maraming gawain dahil patuloy ang paglalakbay ng aking isip. Kapansin-pansin ang kontradiksiyon sa ilang araw na nalalabi bago ang aking takdang pag-alis.

Nararamdaman ko kasi ang mabilis na pagtakbo ng oras sa pagsusulat ng mga artikulo, pagkokompyut ng mga grado at iba pang mahahalagang gawain. Pero sa kabilang banda, lalo na sa panahon ng pag-iisa, nariyan ang mabagal na pagsapit ng takdang oras na siyang hudyat ng aking pagdadala ng matagal nang nakaimpakeng maleta.

Para makipag-ugnayan sa awtor, pumunta sa www.dannyarao.com.

DAEJEON, Timog Korea – Bigla ang pagbaba ng temperatura noong Linggo kasabay ng pag-init ng ulo ko. Ramdam na ramdam ko ang pangungulila, hindi lang sa usaping personal kundi sa usaping pulitikal.

Hindi na nga katanggap-tanggap ang panginginig ng katawan ko, nakakadagdag pa sa emosyonal na bagahe ang mga balitang nababasa’t napapanood ko tungkol sa Pilipinas. Sadyang nakakasira ng araw ang mga balitang ito lalo na’t sa umaga matutunghayan. At hindi naman puwedeng huwag na lang alamin ang mga nangyayari dahil lalo lang akong mag-aalala.

Sa biglang tingin, hindi na tayo dapat magulat dahil hindi na bago sa atin ang masasamang balita. Bahagi na ng Pilipinas, halimbawa, ang mga bagyo, pati na rin ang mga tiwaling opisyal ng gobyerno. Kahit na sabihin mong pinakamalala na ang kasalukuyang administrasyon, wala rin naman itong monopolyo sa pagnanakaw sa kaban ng bayan, hindi ba?

Consuelo de bobo ang ganitong argumento at hindi nito dapat mapagaan ang galit na nararamdaman ng mga tao. Wala man tayong kontrol sa pagdating ng bagyo, may magagawa tayo para maiwasan ang trahedyang dulot nito. Sa usapin naman ng korupsyon, hindi kasalanan ng diumanong ignoranteng masa ang pag-upo sa puwesto ng mga naproklamang panalo sa eleksiyon. Unang una, hindi porke’t sila ang mga nasa kapangyarihan ay sila ang nahalal ng taumbayan. Nagkataon lang na sila ang nakakuha ng pinakamataas na bilang, at alam nating lahat ang mga mapanlikhang paraan para mangyari ito.

Nakakagalit ang sitwasyong pinamumunuan tayo ng mga mandaraya’t magnanakaw. Hindi ito pagtuligsa nang walang malinaw na batayan, dahil marami nang pag-aaral mula sa loob at labas ng bansa ang nagpatunay sa malawakang korupsyon.

Kung susuriin, halimbawa, ang corruption perceptions index (CPI) ng Transparency International (TI) noong 2008, lumalabas na sa listahan ng 180 bansa, ika-141 lang ang Pilipinas sa usapin ng kalinisan sa pamahalaan. Batay sa metodolohiya ng TI, ang pinakamababang gradong 0.0 ay para sa mga highly corrupt samantalang ang pinakamataas na gradong 10.0 ay para sa mga highly clean. Alam mo bang ang gradong nakuha ng Pilipinas ay 2.3? (Nakatakdang ilabas ng TI ang 2009 CPI sa Nobyembre 17, at mainam na subaybayan kung may pagbabago sa pagtingin sa lawak ng korupsyon sa Pilipinas.)

Sa kontekstong ito, ang bawat “mabuting” ginagawa ng pamahalaan ay nagiging isa lamang pagkukunwari dahil sa kolektibong pagkamuhi sa lahat ng bagay na may kinalaman sa kasalukuyang administrasyon.

Ang pagbabawal sa mga kompanya ng langis na magtaas ng presyo ng mga produktong petrolyo sa pamamagitan ng Executive Order No. 839 ay alam nating pansamantala lamang sa gitna ng trahedyang dulot ng mga bagyong nagdaan, ayon mismo sa pamahalaan. Oo nga’t pansamantalang binabangga ng pamahalaan ang interes ng mga kompanya ng langis, pero hindi nito binibigyan ng permanenteng solusyon ang problema sa deregulasyon. Bagama’t may pag-aaral na isinagawa ang administrasyong Macapagal-Arroyo tungkol sa Downstream Oil Industry Deregulation Act of 1998, ginawa lang ito sa balangkas ng kung paano mas epektibong maipapatupad ang deregulasyon. Kahit kailan ay hindi ito naging bukas sa pagbabasura ng nasabing batas at pagsasabansa ng industriya ng langis.

Isang indikasyon ng sama-samang galit ng sambayanan ang net satisfaction rating na -38 ni Macapagal-Arroyo at pagiging huli ni Defense Secretary Gilbert Teodoro sa mga nakaraang survey ng mga nais tumakbong pangulo. Kahit sa ikalawang distrito ng Pampanga, lumalabas sa isang survey ng IBON Foundation noong Oktubre 2009 na alam ng 76 porsiyento ng mga residente ang plano ni Macapagal-Arroyo na tumakbo bilang kinatawan sa House of Representatives (HOR) kahit 17 porsiyento lang ang pabor sa kanyang diumanong plano.

May hatid na pampulitikal na kaguluhan ang mga eleksiyong nagdaan. At sa darating na eleksiyon sa Mayo 2010, maraming mawawala sa kasalukuyang administrasyon kung sakaling panghawakan ng oposisyon ang pinakamataas na puwesto (Pangulo) at makontrol ang Kongreso. Sa dinami-dami ng kasalanan ng administrasyong Macapagal-Arroyo, malaki ang posibilidad ng pagsasampa ng demanda laban sa maraming opisyal ng pamahalaan, at malamang na kasangkot pa ang pamilya nila.

Gagawin at gagawin ng mga nasa kapangyarihan ang lahat para mapanatili sa puwesto si Macapagal-Arroyo, kahit na nangangahulugan ito ng pagpapatakbo sa kanya sa mas mababang puwesto tulad ng miyembro ng HOR o kahit Pangalawang Pangulo. Tandaan nating may malalim na dahilan kung bakit umabot na sa 47 beses ang pagbisita ni Macapagal-Arroyo sa ikalawang distrito ng Pampanga mula noong Enero 2009.

Malayo man ako sa sariling bansa, nalalaman ko ang mahahalagang isyung tulad nito, salamat sa Internet at sa patuloy na pakikipag-ugnayan sa mga kaibiga’t kakilalang nasa Pilipinas. Pero nararamdaman ko ang “pagkawala” ng aking sarili sa aking pag-iisa’t patuloy na pag-iisip kung ano na ang kahihinatnan ng bayang minamahal.

Sadyang kailangang labanan ang tendensiyang mabaliw sa kaiisip sa napakaraming panlipunang problema. Hindi talaga maiwasang maramdaman ang galit, lalo na’t ramdam na ramdam ko ang pisikal na layo sa bansang kinagisnan.

Hindi Pasko ang nararamdaman sa panahong malamig na ang simoy ng hangin sa Timog Korea. Sa gitna ng kaunlarang nakikita sa paligid, patuloy na naglalakbay ang aking utak at naaalala ang bansang aking iniwanan, ang Pilipinas na pinagsasamantalahan ng pamahalaan.

Para makipag-ugnayan sa awtor, pumunta sa www.dannyarao.com.